Với hơn 270 năm lịch sử chế tác đồng hồ, Vacheron Constantin là một trong số ít Maison có thể đồng thời gìn giữ di sản hàng thế kỷ và không ngừng mở ra những giới hạn mới của nghệ thuật chế tác. Trong cuộc trò chuyện độc quyền tại Langkawi, Malaysia, bà Sandrine Donguy, Giám đốc Sản phẩm & Đổi mới Sáng tạo của Vacheron Constantin, chia sẻ cách Maison cân bằng giữa truyền thống và đổi mới, lắng nghe thế hệ nhà sưu tầm mới và tìm kiếm cảm hứng từ nghệ thuật, nước hoa, công nghệ cho đến chính nhịp sống đương đại.
VỚI HƠN 270 NĂM LỊCH SỬ, LÀM THẾ NÀO VACHERON CONSTANTIN VỪA GÌN GIỮ DI SẢN VỪA TẠO NÊN NHỮNG CỖ MÁY THỜI GIAN PHÙ HỢP VỚI THẾ HỆ NHÀ SƯU TẦM MỚI?
Đ
ó luôn là bài toán lớn nhất của chúng tôi: làm sao để cân bằng giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Vacheron Constantin sở hữu một kho tàng di sản vô cùng đồ sộ. Với những bộ sưu tập như Historiques, chúng tôi phải tuyệt đối trung thành với tinh thần nguyên bản. Ngôn ngữ thiết kế, tỷ lệ và các dấu ấn đặc trưng gần như không thay đổi. Những cải tiến chủ yếu nằm ở bên trong, từ độ tin cậy của bộ máy, sự thoải mái khi đeo cho đến hiệu suất đáp ứng tiêu chuẩn của ngày nay.
Ngược lại, với những bộ sưu tập mới như Égérie hay Fiftysix, chúng tôi có nhiều không gian sáng tạo hơn. Dù vậy, mọi dự án đều bắt đầu từ kho lưu trữ của Maison. Chúng tôi nghiên cứu những bộ máy, cấu trúc mặt số, tỷ lệ thiết kế hay những chi tiết đã làm nên bản sắc của Vacheron Constantin, rồi quyết định sẽ kế thừa bao nhiêu và đổi mới đến đâu.
Bên cạnh đó, chúng tôi luôn lắng nghe khách hàng thông qua hệ thống boutique trên toàn thế giới. Hiện nay, xu hướng rõ ràng là những chiếc đồng hồ có kích thước nhỏ hơn, mỏng hơn và thanh lịch hơn. Chúng tôi cần đáp ứng những thay đổi đó nhưng không bao giờ đánh mất bản sắc của Maison. Đó luôn là nghệ thuật của sự cân bằng.
THẾ HỆ NHÀ SƯU TẦM MỚI ĐANG THAY ĐỔI RẤT NHANH. ĐIỀU ĐÓ ẢNH HƯỞNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM?
Điều đó phụ thuộc vào từng dự án. Với chiếc Overseas Self-Winding Ultra-Thin 39,5 mm, mọi thứ bắt đầu từ nhu cầu rất cụ thể của khách hàng. Họ mong muốn một chiếc đồng hồ nhỏ hơn, mỏng hơn nhưng vẫn phải đảm bảo hiệu năng và sự tiện dụng trong cuộc sống hằng ngày.
Điều đó đồng nghĩa chúng tôi phải phát triển một bộ máy hoàn toàn mới. Từ yêu cầu về kích thước, đội ngũ kỹ thuật đã phát triển calibre siêu mỏng với micro-rotor, cấu trúc hộp cót cải tiến cùng khả năng dự trữ năng lượng dài hơn. Đây là một giải pháp kỹ thuật được tạo ra để đáp ứng nhu cầu thực tế của người đeo.
Trong khi đó, Égérie Moon Phase Spring Blossom lại khởi nguồn từ cảm xúc. Chúng tôi muốn kể một câu chuyện về mùa xuân, về vẻ đẹp nữ tính và sự tinh tế. Từ ý tưởng ấy, các nhà thiết kế phát triển bảng màu hồng, mặt số xà cừ nhuộm sắc và dây đeo được vẽ tay như một phần tiếp nối của câu chuyện. Có những sáng tạo bắt đầu bằng một thách thức kỹ thuật, cũng có những sáng tạo khởi nguồn từ một cảm xúc. Không có một công thức cố định.
TRIẾT LÝ “DO BETTER IF POSSIBLE, AND THAT IS ALWAYS POSSIBLE” ĐÃ ĐỒNG HÀNH CÙNG VACHERON CONSTANTIN SUỐT NHIỀU THẾ KỶ. TRIẾT LÝ ẤY ĐƯỢC THỂ HIỆN NHƯ THẾ NÀO TRONG QUÁ TRÌNH SÁNG TẠO NGÀY NAY?
Đó không chỉ là khẩu hiệu, mà là nền tảng của mọi sáng tạo tại Vacheron Constantin. Một ví dụ điển hình là bộ sưu tập Métiers d’Art Tribute to Great Civilisations, được thực hiện cùng Bảo tàng Louvre. Ở chương đầu tiên, chúng tôi lựa chọn bốn kiệt tác nghệ thuật và tái hiện chúng thông qua những kỹ nghệ thủ công truyền thống.
Đến chương thứ hai, thử thách không còn là lựa chọn tác phẩm mà là làm mới chính những kỹ thuật ấy. Chúng tôi đưa nghệ thuật ghép đá vốn quen thuộc trong ngành trang sức vào mặt số đồng hồ ở quy mô cực nhỏ, đồng thời lựa chọn những loại đá có nguồn gốc địa chất trùng với nơi xuất phát của các tác phẩm nghệ thuật.
Đó chính là tinh thần của câu nói “Do better if possible”. Đổi mới không nhất thiết là tạo ra điều hoàn toàn mới. Đôi khi, đó là đưa một kỹ nghệ truyền thống vào một bối cảnh hoàn toàn khác để tạo nên giá trị mới.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ BIẾN MỘT Ý TƯỞNG ĐẦY THAM VỌNG THÀNH MỘT CHIẾC ĐỒNG HỒ THỰC SỰ?
Đó là cả một hành trình dài. Mọi thứ đều bắt đầu bằng những bản phác thảo, mô hình, nguyên mẫu kim loại rồi mới đến quá trình phát triển bộ máy. Khó khăn lớn nhất luôn nằm ở calibre.
Với Les Cabinotiers Solaria Ultra Grand Complication, ý tưởng xuất phát từ chính mong muốn của một bậc thầy chế tác muốn tạo nên chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới. Thách thức không chỉ là tích hợp thật nhiều chức năng, mà còn phải khiến tất cả hoạt động hài hòa trong một bộ máy duy nhất với kích thước đủ thanh lịch để đeo trên cổ tay.
Nhờ sự phát triển của công nghệ vi cơ khí và kỹ thuật cắt laser, chúng tôi có thể chế tạo những linh kiện nhỏ hơn bao giờ hết. Chính những tiến bộ đó giúp các kỹ sư và nghệ nhân hiện thực hóa điều tưởng chừng không thể. Quan trọng hơn cả là Vacheron Constantin luôn dành cho đội ngũ của mình sự tự do sáng tạo. Muốn làm đúng, phải có thời gian.
MỘT SÁNG TẠO MỚI THƯỜNG BẮT ĐẦU TỪ THỬ THÁCH KỸ THUẬT, Ý TƯỞNG THIẾT KẾ HAY MỘT CÂU CHUYỆN CẢM XÚC?
Điều đó phụ thuộc vào từng chiếc đồng hồ. Égérie Spring Blossom khởi nguồn từ một câu chuyện, trong khi Overseas Ultra-Thin lại bắt đầu từ một thách thức kỹ thuật. Nhưng đôi khi, sự đổi mới không nằm ở việc tạo ra một chức năng mới mà ở cách con người trải nghiệm chức năng ấy. Ví dụ như Minute Repeater. Ngày trước, mọi người đọc thời gian qua tiếng chuông theo trình tự giờ, phần tư giờ rồi phút. Nhưng ngày nay, chúng ta quen nhìn thời gian qua màn hình kỹ thuật số. Điều tôi luôn suy nghĩ là làm thế nào vẫn giữ nguyên những chiếc búa, những chiếc cồng và toàn bộ vẻ đẹp truyền thống của Minute Repeater, nhưng lại khiến cách chiếc đồng hồ giao tiếp với con người trở nên phù hợp hơn với hành vi hiện đại. Chúng tôi không đổi mới để phá vỡ truyền thống. Chúng tôi đổi mới để truyền thống tiếp tục sống trong thời đại hôm nay.
ĐIỀU GÌ TRUYỀN CẢM HỨNG CHO BÀ TRONG QUÁ TRÌNH SÁNG TẠO?
Tôi tìm thấy cảm hứng ở khắp mọi nơi. Tôi xuất thân từ ngành hóa học và từng làm việc trong lĩnh vực nước hoa trước khi đến với đồng hồ. Thực ra, hai lĩnh vực này có rất nhiều điểm tương đồng. Cả hai đều là hành trình theo đuổi sự hoàn hảo, nơi những chi tiết nhỏ nhất lại tạo nên khác biệt lớn nhất. Chúng tôi từng hợp tác với nhà thiết kế thời trang Yiqing Yin, người đã ứng dụng công nghệ nano để lưu giữ hương thơm trong sợi vải. Điều đó khiến tôi nghĩ rằng tại sao không mang ý tưởng ấy vào đồng hồ?
Sau đó, chúng tôi hợp tác với bậc thầy nước hoa Dominique Ropion để tạo nên một concept kết hợp giữa nghệ thuật thêu và công nghệ lưu giữ hương thơm trên dây đeo. Đó là ví dụ cho thấy cảm hứng có thể đến từ bất kỳ lĩnh vực nào. Ngành ô tô cũng là một nguồn cảm hứng rất lớn. Twin Beat Perpetual Calendar được lấy cảm hứng từ cơ chế chuyển đổi chế độ hoạt động nhằm tối ưu năng lượng, tương tự cách một chiếc xe vận hành giữa các chế độ khác nhau.
Nghệ thuật, thiên nhiên, kiến trúc, thời trang hay những trải nghiệm trong cuộc sống hằng ngày đều có thể trở thành điểm khởi đầu của một sáng tạo. Điều quan trọng nhất là luôn giữ sự tò mò và cởi mở.
LÀ MỘT TRONG SỐ ÍT NỮ LÃNH ĐẠO TRONG NGÀNH CHẾ TÁC ĐỒNG HỒ CAO CẤP, BÀ MANG ĐẾN ĐIỀU GÌ KHÁC BIỆT?
Phụ nữ luôn là một phần trong lịch sử của Vacheron Constantin. Ngay từ năm 1818, Maison đã chế tác chiếc đồng hồ đầu tiên dành cho nữ giới. Trong suốt lịch sử phát triển, rất nhiều cột mốc quan trọng của chúng tôi bắt nguồn từ những đơn đặt hàng của các nữ khách hàng. Chính họ đã thúc đẩy việc thu nhỏ bộ máy, thay đổi hình dáng calibre và mở ra nhiều hướng phát triển mới.
Vì vậy, đồng hồ nữ chưa bao giờ chỉ đơn giản là một phiên bản nhỏ hơn của đồng hồ nam. Ngày nay, phụ nữ cũng yêu thích đồng hồ cơ khí không kém gì đồng hồ nghệ thuật. Bản thân tôi chỉ mang đến góc nhìn và sự nhạy cảm của riêng mình trong một môi trường vốn khá nam tính. Tôi tin rằng chính sự đa dạng về góc nhìn mới tạo nên những ý tưởng tốt hơn.
THEO BÀ, ĐIỀU GÌ QUYẾT ĐỊNH THÀNH CÔNG CỦA MỘT CHIẾC ĐỒNG HỒ TRONG THỜI ĐẠI NGÀY NAY?
Ngày nay, không ai cần một chiếc đồng hồ cơ chỉ để xem giờ nữa. Điều quan trọng là mối liên kết giữa con người và chiếc đồng hồ. Tôi luôn nói với các đồng nghiệp rằng một chiếc đồng hồ phải có khả năng “lên tiếng” ngay từ ánh nhìn đầu tiên. Người ta phải cảm thấy sự kết nối với nó trước cả khi đọc thông cáo báo chí hay tìm hiểu về những thông số kỹ thuật. Kỹ thuật, nghệ thuật và lịch sử tạo nên chiều sâu của chiếc đồng hồ, nhưng cảm xúc mới là điều khiến một người quyết định gắn bó với nó. Đó cũng chính là điều Vacheron Constantin luôn theo đuổi trong suốt hơn 270 năm qua.
