Trong khi thế giới xa xỉ chạy theo nhịp điệu tối giản hiện đại, Trung Quốc lại đi ngược dòng: họ “phủ vàng” cho tương lai bằng những biểu tượng cổ xưa được chế tác từ vàng 24K rực rỡ. Tại giao lộ của ngành kim hoàng Đông – Tây, có một cơn sốt vàng mới đang âm thầm viết lại định nghĩa về xa xỉ, nơi giá trị trang sức không chỉ đo bằng kim loại, mà bằng ký ức, văn hóa và cảm xúc.
T
ại những trung tâm thương mại lộng lẫy ở Hàng Châu, các cặp đôi Gen Z ngắm nhìn những chiếc vòng phượng hoàng và mặt dây chuyền chạm khắc tinh xảo. Nhưng, những thiết kế này không phải nhằm để sử dụng cho nghi lễ trao truyền gia bảo, mà là một nghi thức tặng quà.Trung Quốc giờ đây là thị trường tiêu thụ trang sức vàng lớn nhất thế giới, chiếm gần một phần ba nhu cầu toàn cầu, vượt qua Ấn Độ. Nhưng khác với phương Tây, nơi vàng thường gợi nhắc về truyền thống hay tài sản thừa kế, vàng ở Trung Quốc đang bước vào “cuộc đời thứ hai”: là thời trang, là đầu tư, là mục đích, và là một biểu hiện của phong cách sống.
Điều này có được nhờ Guochao – làn sóng quốc gia kết hợp niềm tự hào văn hóa với thẩm mỹ hiện đại. Guochao không chỉ hỏi “Cái gì trông đẹp?”, mà còn hỏi “Cái gì gợi nhắc về nguồn cội?” từ đó biến trang sức vàng từ vật thừa kế thành phụ kiện hàng ngày đầy cảm xúc. Những chiếc vòng khắc rồng – phượng, mặt dây chuyền hình hạt sen hay những thông điệp Khổng Tử được chạm khắc tinh xảo, tất cả đều là sự nối dài của di sản nhưng được thổi hồn một cách hiện đại hơn.
Thế hệ Gen Z Trung Quốc, lớn lên trong thế giới số nhưng khao khát kết nối vật chất, xem vàng là một hình thức chăm sóc tài chính lẫn tinh thần. Không chỉ là vẻ đẹp bề ngoài, vàng trở thành “bảo hiểm cảm xúc”: giữa nền kinh tế chậm lại và bất ổn nghề nghiệp, việc sở hữu một món trang sức quý không chỉ là sự xa xỉ mà còn là niềm an tâm, đồng thời cũng là một phương tiện thể hiện quyền lực và cá tính. Việc tự tặng vàng, chụp lại khoảnh khắc trên mạng xã hội, chính là cách họ kết nối bản thân với giá trị bền vững và ý nghĩa riêng.
Các con số thống kê thể hiện rất rõ xu thế này: Chow Tai Fook, thương hiệu trang sức vàng hàng đầu Trung Quốc, đạt doanh thu 108,7 tỷ HK$ trong năm tài chính 2024, tăng 15% so với năm trước, nhờ phần lớn từ những người mua lần đầu là Gen Z. Trên Xiaohongshu, lượng tìm kiếm trung bình hằng ngày về trang sức vàng đạt 600 triệu lượt vào quý 4/2024, gấp đôi so với giữa năm 2023. Và nếu xét về doanh thu bán lẻ trang sức, 77% thuộc về vàng 24K – minh chứng rõ ràng cho giá trị văn hóa và đầu tư mà thị trường đặt lên vàng tinh khiết.
Những thương hiệu Trung Quốc đang không ngừng sáng tạo và cá nhân hóa trải nghiệm. Chow Sang Sang pha trộn những biểu tượng truyền thống với đường nét hiện đại, như bộ sưu tập “Đám cưới Trung Hoa” với vòng tay vàng thuần khiết, điểm xuyết rồng – phượng tượng trưng cho hạnh phúc hôn nhân. Tianyu Gems chú trọng vàng 24K kết hợp các chi tiết truyền thống với thẩm mỹ đương đại, trong khi Lukfook cho phép khắc tên, ngày, tháng, hay ký hiệu đặc biệt lên trang sức, biến mỗi món đồ thành vật sở hữu độc nhất vô nhị của chủ nhân. Không thể không nhắc đến Laopu được giới chuyên gia gọi là “Hermès của trang sức vàng” với khả năng giữ giá đáng kinh ngạc.
Sự nhanh nhạy trong thiết kế và sản xuất cũng là một bí quyết. Khi các thương hiệu phương Tây mất từ 12 đến 18 tháng để hoàn thiện một bộ sưu tập, các nhà kim hoàn Trung Quốc chỉ cần vài tuần, nhờ dữ liệu từ Douyin, Taobao, thậm chí là phản hồi bằng emoji của khách hàng. Tốc độ và khả năng thích ứng này giúp vàng Trung Quốc vừa giữ được di sản, vừa bám sát nhịp sống hiện đại.
Sự trỗi dậy này không chỉ là xu hướng nội địa. Tiffany & Co. đã điều chỉnh chiến lược, qua đó ra mắt chiến dịch riêng cho Trung Quốc với thông điệp tặng quà có ý nghĩa. Trong khi đó, Chow Tai Fook âm thầm mở rộng sang Đông Nam Á và châu Âu, không chỉ để tăng doanh số mà còn để lan truyền ra thế giới về hình ảnh xa xỉ kiểu Trung Quốc. Như BoF China nhận xét: “Sự hồi sinh của vàng ở Trung Quốc không phải là sự hoài niệm mà còn hướng về tương lai. Không phải truyền thống trở lại, mà truyền thống đang tiến hóa dần”.
Trong khi phương Tây nhấn mạnh “xa xỉ im lặng”, Trung Quốc chứng minh rằng xa xỉ hoàn toàn có thể được phô trương rực rỡ, nhiều tầng ý nghĩa và giàu ký ức văn hóa. Vàng giờ đây không còn chỉ là kim loại quý mà còn là ngôn ngữ của quyền lực, tự tôn và sự trường tồn, vào thiết kế, vào cảm xúc và đang định hình cách thế giới nhìn nhận về xa xỉ.
Và có lẽ, khi thế giới nhìn về Trung Quốc, những chiếc vòng tay filigree, mặt dây chuyền khắc tinh xảo và vòng tay phượng hoàng 24K sẽ là biểu tượng của kỷ nguyên mới: một kỷ nguyên mà xa xỉ không chỉ được định nghĩa bởi sự tinh tế hay tối giản, mà còn bởi cảm xúc, di sản và sự kết nối sâu sắc với thời gian. Trong ánh sáng vàng rực rỡ, tương lai của trang sức xa xỉ đang được viết lại không phải bằng kim cương của phương Tây, mà bằng hình ảnh loài chim phượng hoàng đúc từ vàng 24K quý giá cất cánh tung bay giữa hiện đại và truyền thống.
